„Големиот брат“ се буди во време на коронавирус

„Големиот брат“ се буди во време на коронавирус

Во игра се разни технологии за масовно следење на непослушните како потенцијални пренесувачи на заразата. Засега во речиси сите земји вонредните мерки за карантин, изолација и следење имаат поддршка кај луѓето. Македонските граѓани се подготвени и привремено да се откажат од некои човекови права со цел спречување на ширењето на коронависрусот. Власта засега јавно не кажува дали камерите за видеонадзор се користат и за следење на движењето на оние кои што се во самоизолација, пишува Радио Слободна Европа.

Се среќавате со пријател со кој не сте се виделе со години, краток разговор со него и веќе следниот ден на вашиот Фејсбук профил се појавува неговиот лик во пријатели што може ги познавате. Што убаво, си велите, каква коинциденција, баш вчера го видов. Можеби во одреден момент во вашиот живот размислувате за реновирање на домот, па на интернет или преку социјалните мрежи разгледувате опции за тоа каков мебел сакате да купите и дали може да си го дозволите. И веќе во следните седум месеци на вашиот Фејсбук профил ви пристигнуваат постојано реклами исклучиво за реновирање. Вашите желби и мисли веќе не се само ваши, приватни. Дел од нив веќе се влезени во интернет алгоритми со кои големите интернет магнати ги комерцијализираат. Личните податоци и приватноста е нешто од што сите по малку се откажуваме за одредени цели со доброволно давање на личните податоци.

Но, кога државата ќе ви побара тоа да го сторите за таа да го контролира вашето движење го вклучува демократскиот аларм. Каде е границата меѓу заштита на јавното здравје и заштитата на приватноста од можни злоупотреби – е можеби клучното прашање во период кога целиот свет стравува од пандемијата од Ковид 19. Светот бележи над половина милијарда заболени во 200 земји и над 30 илјади починати кои добиле компликации од оваа болест поради другите дополнителни здравствени проблеми кои ги имале. Над 3,38 милијарди луѓе во речиси 80 земји и територии се во состојба на домашен карантин, по наредби или препораки од властите, како мерка за справување со ширење на новиот корона вирус, објави новинската агенција АФП. Тоа се околу 43 отсто од светското население, кое според податоците на ОН од годинава изнесува 7,79 милијарди луѓе.

Димитар Ѓеорѓиевски независен експерт и поранешен директор на Дирекцијата за заштита на личните податоци вели дека јавното здравје е повисок јавен интерес од заштитата на личните податоци, меѓутоа тоа не треба да сфатено дека власите имаат можности и сега имаат шанса да прават што сакаат.

„Заканата од коронавирусот, како светска закана, која што е редок случај на општа опасност по човештвото е пред сè и над сè, над секој закон, вклучително и над законот за заштита на лични податоци. Заклучокот на крај ќе биде – најбитно е да се остане жив, а дури потоа да се смета на правилна, законита, односно заштита на лични податоци. Но пак ќе кажам ова не е безусловно, затоа што ова ќе помине и луѓето на кои без основа им биле обработувани или злоупотребени личните податоци ќе имаат право во соодветна судска постапка да бараат консеквенци, односно да го докажуваат тоа“, вели Ѓорѓиевски.

Во Македонија речиси две недели како е воведен полициски час. Почнувајќи од 21 часот навечер до 05 часот наутро забрането е движење на луѓето. За викендите пак полицискиот час започнува во 16 часот попладне. Дополнителни ограничувања на движењето има за постарите од 67 години, тие можат да се движат од 05 часот до 11, а младите до 18 години може да се движат од 12 до 21 часот преку недела. Според податоците на Министерството за здравство повеќе од 10 илјади луѓе се во самоизолација, а македонските државјани кои доаѓаат од странство во државата се носат во државен карантин каде треба да помина најмалку 14 дена. Во државен карантин завршуваат и оние кои не ги почитуваат мерките за самоизолација.

Кога станува збор за почитување на мерките за самоизолација и карантин како и полицискиот час, полицијата соопшти дека во просек околу стотина луѓе дневно не ги почитуваат правилата од кои половина завршуваат во полициска станица, а половина со опомена.

Полицајците со помош на веб апликација при проверка на почитувањето на полицискиот час, утврдуваат дали затекнатото лице има дозвола од Министерството за информатичко општество за движење во време на полициски час.

Пред два дена министерот за здравство Венко Филипче на прес-конференција информира дека лицата кои се во изолација ќе се следат преку мобилна апликација која во моментов се изработува по примерот од европските земји.

„Лицата во изолација ќе бидат следени електронски, тоа е нешто што го работиме заедно со Министерството за администрација и информатичко општество, веќе се озработува една апликација по примерот на повеќе европски земји. Мислам дека е нешто што навистина може да користи, посебно во некои делови земјата“, рече Филипче.

Министерот додаде дека апликацијата ќе биде презентирана во јавноста веднаш по нејзиното техничко изготвување.

Македонците се подготвени привремено да жртвуваат некои од нивните човекови права, доколку тоа би помогнало во спречување на ширење на вирусот, покажа најновото истражувањето што го спроведе Галуп Интернешнл Асосиејшн. Истражувањето спроведено во 28 земји, меѓу кои и во Македонија покажува дека, земјата се наоѓа на второ место, веднаш зад Австрија во подготвеноста да жртвува од своите човекови права. Дури 94 отсто од анкетираните во државава одговориле дека се подготвени на такво нешто, додека само 3 отсто не се подготвени на жртвување на човековите права. Истражувањето од друга страна покажува и дека дури 73 отсто од Македонците сметаат дека заканата од вирусот е пренагласена, меѓутоа исто така висок процент од анкетираните се плашат од вирусот и сметаат дека власта добро се справува со него.

„Сето тоа се мерки кои што можеби во оваа состојба кога граѓаните се исплашени, кога целиот свет е исплашен од непознатиот вирус кој што не нападна, и да размислуваат дека таквите мерки се добри, се неопходни, меѓутоа мора да размислуваме што ќе се случува во иднина. Многу е можно таквите мерки да станат дел од нашето секојдневие. Сметам дека мора добро да се процени која мерка ќе го постигне посакуваниот резултат и таа мерка да не преставува закана за човековите права“, вели Уранија Пировска од Хелсиншкиот комитет за човекови права.

Македонската влада засега не соопштила јавно дали камерите кои се користат само за видео надзор и ќе бидат ставени во функција на следење на движењето на луѓето кои се во самоизолација. Засега техничкиот министер за внатрешни работи Наќе Чулев изјави дека размислува на владина седница да предложи да се стави во функција деактивираната единица со снимање на дронови.

Целиот текст на РСЕ на следниот линк.